Bebeklerde Tuvalet Eğitimi (Potty Training)
Fiziksel, Bilişsel ve Psikolojik Hazırbulunuşluk Kriterleri ile Doğru Zamanlama Algısı Zamanlama Hatası ve Hazırbulunuşluk Kriterleri Tuvalet eğitimi, ebeveynin istediği veya çevrenin baskı yaptığı tarihte değil; çocuğun biyolojik, bilişsel ve psikolojik olarak hazır olduğu dönemde başlamalıdır. Çocukların hazır olma zamanı birbirinden farklıdır. Pek çok çocukta hazırlık belirtileri 2 yaş civarında görülmeye başlasa da bazı çocukların daha fazla zamana ihtiyacı olabilir. Hazır olmadan başlanan ve zorlayıcı şekilde sürdürülen tuvalet eğitimi; çocukta tuvaleti tutma, kabızlık veya sürece karşı direnç gibi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle yaş tek başına belirleyici olmamalı, çocuğun hazırbulunuşluk işaretleri dikkate alınmalıdır. Çocuğun hazır olduğunu düşündüren temel kriterler şunlardır: 1. Fiziksel Hazırlık Bezinin gün içinde daha uzun süre kuru kalması ve idrarını daha uzun aralıklarla yapması Uykudan zaman zaman kuru uyanması Oturup kalkabilmesi ve banyoya ulaşabilmesi Pantolonunu aşağı ve yukarı çekmeyi deneyebilmesi Tuvaletini yapma ihtiyacını davranışlarıyla belli etmeye başlaması 2. Bilişsel Hazırlık “Çiş”, “kaka” ve “tuvalet” gibi temel kavramları anlamaya başlaması Çiş veya kaka geldiğinde bunu kelime, işaret ya da davranışla ifade edebilmesi Islak veya kirli bezden rahatsız olduğunu belli etmesi Tuvalet ihtiyacı ile tuvalet arasındaki ilişkiyi anlamaya başlaması 3. Psikolojik Hazırlık Lazımlığa veya klozet adaptörüne oturmaya karşı belirgin bir korku göstermemesi Ebeveynlerini veya diğer çocukları taklit etmeye ilgi duyması Tuvaletle ilgili konuşmalara ve rutine merak göstermesi Kısa süreliğine de olsa iş birliği yapmaya istekli olması Eğitime Başlangıç ve Süreç Yönetimi Eğitime başlamadan önce lazımlık veya klozet adaptörü çocukla birlikte seçilebilir ve banyoda görünür, kolay ulaşılabilir bir yere yerleştirilebilir. Böylece çocuk yeni düzene alışmak için zaman kazanır. Süreç başladığında kazaların yaşanması son derece normaldir. Çocuk çişini veya kakasını kaçırdığında azarlanmamalı, utandırılmamalı veya cezalandırılmamalıdır. Sakin bir şekilde temizlenmeli ve tuvalet kullanımı yeniden hatırlatılmalıdır. Başarıların büyük ödüllerle karşılanması yerine “Tuvaletin geldiğini bana söylemen çok güzel.” veya “Klozete oturmayı denedin, aferin.” gibi sözel ve somut takdir ifadeleri kullanılabilir. Önemli: Gece kuruluğu gündüz tuvalet eğitiminden daha geç gelişebilir. Bu nedenle çocuk gündüz tuvaletini kullanmaya başlamış olsa bile gece bezinin bir süre daha kullanılması normaldir. Gece bezini bırakmak için çocuğun gece boyunca kuru kalmaya başlaması beklenebilir. Önemli Not: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tıbbi tavsiye veya teşhis niteliği taşımaz. Tuvalet eğitimi sırasında kabızlık, ağrılı dışkılama, idrar yaparken yanma, uzun süreli tuvalet tutma veya belirgin direnç gibi sorunlar yaşarsanız çocuk doktorunuza danışınız.
